Wstęp

Dwa lata temu agencja Frontex została wzmocniona i przekształcona w Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Nowy mandat agencji oraz powiększone zasoby oznaczały, że Frontex stał się współodpowiedzialny za działania operacyjne na zewnętrznych granicach Unii Europejskiej oraz reagowanie na pojawiające się na nich wyzwania.


Frontex to podstawowe narzędzie UE, którego celem jest ochrona przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Agencja stała się też jednym z gwarantów dalszego funkcjonowania obszaru swobodnego przepływu osób. Jego istnienie wielu z nas uważa dziś za rzecz oczywistą. Z chwilą poszerzenia mandatu agencji położyliśmy jeszcze większy nacisk na zwalczanie przestępczości transgranicznej i zapobieganie atakom terrorystycznym. Jednym z przykładów może być gromadzenie i przetwarzanie danych osób nielegalnie przekraczających zewnętrzne granice Unii, którymi następnie dzielimy się z Europejskim Urzędem Policji (Europolem)  oraz organami ścigania w państwach członkowskich.

Wiemy, że informacje operacyjne są kluczem do podjęcia właściwych działań w odpowiedzi na rzeczywiste i potencjalne zagrożenia na zewnętrznych granicach UE. Wśród tych działań należy wymienić stworzoną przez Frontex sieć oficerów łącznikowych pośredniczących w kontaktach agencji ze służbami krajów członkowskich czy też zaawansowaną analizę ryzyka. Warto również wspomnieć o systematycznej ocenie zdolności poszczególnych państw członkowskich do ochrony granic. Ocena ta pozwala nie tylko precyzyjnie zidentyfikować potencjalne luki, ale również wskazać konkretne rozwiązania w formie obowiązkowych zaleceń.

Aby zapewnić równowagę między wzmacnianiem kontroli bezpieczeństwa na granicach, a możliwością ich płynnego i szybkiego przekraczania przez podróżnych odwiedzających UE w celach służbowych, turystycznych i edukacyjnych,  stale testujemy nowatorskie rozwiązania techniczne.

Agencja odgrywa ponadto coraz ważniejszą rolę jeśli chodzi o egzekwowanie przepisów migracyjnych. Państwa członkowskie coraz częściej zwracają się do nas z prośbą o pomoc w repatriacji nielegalnych migrantów oraz tych, którym odmówionu azylu, jak również osób bezprawnie przedłużających swój pobyt. W ostatnich latach liczba migrantów odesłanych  do ich krajów pochodzenia wzrosła z zaledwie 3,5 tys. w 2015 r. do około 14 tys. w roku 2017. Obecnie Frontex zaangażowany jest w około 10 proc. operacji powrotowych z UE.

Jednocześnie wzmocniona obecność agencji  w terenie powoduje, że jej działania stają się coraz bardziej skuteczne. Obecnie na granicach morskich, lądowych i powietrznych UE rozmieszczonych jest około 1,5 tys. funkcjonariuszy Frontexu. Wspomagają oni państwa unijne w zadaniach obejmujących między innymi monitoring granic, rejestracje osób nielegalnie je przekraczających oraz kontrole bezpieczeństwa. W sytuacjach nadzwyczajnych Frontex może szybko wysłać na granice zewnętrzne kolejnych 1,5 tys. funkcjonariuszy i dodatkowy sprzęt techniczny.

Misje w terenie przynoszą spodziewane efekty. Od początku 2017 roku w wyniku prowadzonych przez agencję operacji morskich, udało się ująć blisko 300 osób podejrzanych o pośrednictwo w przemycie migrantów oraz ponad 100 przemytników, a także przechwycić znaczne ilości narkotyków i papierosów. Od wejścia w życie nowego mandatu funkcjonariusze agencji, uczestniczący w działaniach poszukiwawczo-ratowniczych, pomogli ocalić życie ponad 65 tys. osób na Morzu Śródziemnym. Od samego początku stałym elementem operacji Frontexu jest mechanizm przestrzegania praw podstawowych, co zapewnia migrantom uciekającym przed wojną i prześladowaniami możliwość ubiegania się o międzynarodową ochronę.

Zdajemy sobie sprawę, że rozszerzenie mandatu agencji oraz zwiększenie jej zasobów wiąże się z zaostrzoną kontrolą i większą odpowiedzialnością za podejmowane działania.  Szczęśliwie dysponujemy licznymi mechanizmami kontrolnymi, do których zaliczyć można zarząd agencji i niezależnego urzędnika ds. praw podstawowych zapewniającego kontrolę nad przestrzeganiem wysokich standardów w tej dziedzinie. Ponadto Frontex pozostaje w stałym kontakcie z państwami członkowskimi oraz instytucjami unijnymi, czego przykładem mogą być regularne wizyty dyrektora wykonawczego w Parlamencie Europejskim oraz uczestnictwo w spotkaniach unijnych ministrów odpowiedzialnych za sprawy wewnętrzne i migrację.
Wszystkie nasze działania są prowadzone z myślą o bezpieczeństwie i dobru obywateli. Jesteśmy dumni z naszych osiągnięć, ale i świadomi przeszkód, jakie przyjdzie nam jeszcze pokonać. Aby sprostać nowym wyzwaniom i zapewnić bezpieczeństwo wszystkim Europejczykom, jesteśmy gotowi kontynuować współpracę z państwami członkowskimi UE, instytucjami unijnymi oraz licznymi partnerami instytucjonalnymi.

Fabrice Leggeri
Dyrektor Wykonawczy Frontex

We use cookies on our website to support technical features that enhance your user experience.
More information